Təbii daşın qorunması: hidrofobizatorlar və hopdurmalar

Təbii daş üçün hopdurma — məsamələrə nüfuz edən və səthdə təbəqə yaratmadan suyun, yağların və çirklərin hopmasını azaldan tərkibdir. Fasadlar üçün əsasən hidrofobizatorlar (su itələyici hopdurmalar), interyer və döşəmə örtükləri üçün isə kombinə edilmiş su və yağ itələyici tərkiblər, bəzən «yaş daş» effekti ilə tətbiq olunur.

Seçimin əsas meyarı süxurun məsaməliliyi və mineral tərkibidir. Sıx qranitə yüngül qoruma kifayətdir, travertin, əhəngdaşı, balıqqulağı daşı və qumdaşı isə hopdurmasız tez rütubət toplayır, qaralır, duz çıxıntıları və bioloji çirklənmə ilə örtülür. İkinci meyar buxarkeçiricilikdir: fasadda daş «nəfəs almalıdır», əks halda rütubət içəridə qalır və donarkən onu dağıdır.

Mövzu məsaməli süxurlardan fasad və interyer sifarişçiləri, istismar və texniki nəzarət xidmətləri üçün vacibdir. Süxurlar və tətbiq sahələri üzrə icmal — Fasad və interyer üçün təbii daş bölməsində.

Təbii daş möhkəmdir, lakin əksər süxurların açıq məsaməliliyi var. Məsamələrdən daşa su, onunla birlikdə isə həll olmuş duzlar, toz, his, yosun və mamır sporları daxil olur. Nəticələr mühitdən asılıdır:

• Donma — ərimə. Məsamələrdəki su donarkən genişlənir və tədricən səth qatını dağıdır: qabıqlanma, kənarlarda qırıqlar, mikroçatlar yaranır. Qoruma məsamələrdə donacaq suyun miqdarını azaldır.

• Duz çıxıntıları (şoran). Rütubət duzları səthə çıxarır, orada onlar ağ ərp kimi kristallaşır. İçəridə daha az su — daha az şoran.

• Çirklənmə. Açıq rəngli məsaməli süxurlar (əhəngdaşı, balıqqulağı daşı, travertin) şəhər çirkini və su tökənlərdən axıntıları hopdurur.

• Bioloji çirklənmə. Şimal və kölgəli tərəflərdə daim nəm olan daşı yosun və şibyə basır.

• İnteryerdə ləkələr. Yağ, şərab, qəhvə dəqiqələr ərzində mərmər və travertinə hopur və çətin təmizlənən izlər qoyur.

Hopdurma daşı daha möhkəm etmir və artıq dağılmış materialı müalicə etmir — bu, profilaktikadır. Ona görə o, layihəyə daxil edilir və yeni, təmiz və quru daşda aparılır.

Tərkiblər təsiredici maddəyə, həlledicisinə və səthdəki effektə görə fərqlənir. Sadələşdirilmiş təsnifat:

Həlledici də vacibdir: üzvi həlledicili tərkiblər adətən daha dərinə nüfuz edir, su əsaslılar isə işdə daha rahat və təhlükəsizdir. Konkret məhsul istehsalçının texniki kartına görə süxura və şəraitə uyğun, mütləq sınaq tətbiqi ilə seçilir.

Hopdurmanın effektivliyini tərkibin markasından çox hazırlıq və tətbiq şəraiti müəyyən edir.

1. Təmizləmə. Daş tozdan, sement ərpindən, duz çıxıntılarından və bioloji çirklənmədən təmizlənir. Kirin üstündən hopdurma onu konservasiya edəcək.

2. Qurutma. Səth quru olmalıdır: yağışdan və ya yumadan sonra fasad hava və süxurdan asılı olaraq adətən bir neçə gün saxlanılır. Nəm məsamələr tərkibi qəbul etməyəcək.

3. Sınaq sahəsi. Görünməyən yerdə və ya eyni partiyadan nümunədə hopma, rəng dəyişikliyi və bərabərlik yoxlanılır.

4. Tətbiq. Fırça, valik və ya aşağı təzyiqli püskürdücü ilə, «yaşın üstündən yaş» doyana qədər, yuxarıdan aşağı. Hopmamış artıqlar parlaq ləkələr qalmasın deyə qurumadan əvvəl təmizlənir.

5. Şərait. Havanın temperaturu və rütubəti — tərkibin istehsalçısının göstərdiyi hədlərdə; birbaşa günəş altında, küləkdə və yağışdan əvvəl tətbiq etməmək.

6. Bitişik səthlərin qorunması. Şüşə, metal, PVC örtülür — bir çox tərkib onlarda çətin təmizlənən izlər qoyur.

Fasadda hopdurmanı ən rahatı quraşdırmadan əvvəl — plitənin bütün üzlərində, o cümlədən tinlərdə — və ya quraşdırmadan dərhal sonra, meşə-taxtalar sökülməmiş aparmaqdır.

Hopdurmanın təsir müddəti süxurdan, tərkibdən, fasadın istiqamətindən, günəşdən, yağıntılardan və mexaniki aşınmadan asılıdır. Tərkib istehsalçıları onu adətən texniki kartda göstərir — reklam rəqəmlərinə deyil, ona istinad etmək lazımdır.

Praktik yanaşma — bəyan edilmiş müddəti gözləmək deyil, vəziyyəti yoxlamaqdır:

• Su testi. Qorunan daşda su damcıları kürəciklər şəklində toplanır və hopmur. Su yayılırsa və daş qaralırsa — qoruma zəifləyib.

• Mövsümdə bir dəfə baxış. Yazda, qışdan sonra fasadda duz çıxıntılarına, qaralmalara, qabıqlanmaya baxırlar, xüsusilə sokolda, su tökənlərin altında və birləşmələrdə.

• Risk zonaları. Sokol, parapetlər, yamaclar, pillələr və döşəmələr divarlardan tez aşınır və daha tez-tez yeniləmə tələb edir.

İnteryerdə yüksək keçidli döşəmələr və mətbəx tezgahları divarlardan nəzərəçarpacaq dərəcədə tez-tez yenilənir. Təkrar emaldan əvvəl səth eyni qaydada təmizlənir və qurudulur.

Hopdurmanın işləməməsinə və ya daşa zərər verməsinə səbəb olan tipik səhvlər:

• Fasadda təbəqə yaradan lak. Təbəqə buxarı saxlayır, altında rütubət toplanır və örtük daşın səth qatı ilə birlikdə qopur.

• Nəm və ya çirkli daşın emalı. Tərkib məsamələrə nüfuz etmir, ləkələr qalır, qoruma qeyri-bərabər olur.

• Yalnız ön üz. Su plitənin tinlərindən və arxa tərəfindən daxil olur və hopdurmaya baxmayaraq duz çıxıntıları yaranır.

• Səthdə artıqlar. Hopmamış tərkib çətin təmizlənən parlaq ləkələr və izlər qoyur.

• Hopdurma müalicə kimi. Daş artıq çatlayırsa və ya fasadın su tökəni axırsa, əvvəlcə səbəb aradan qaldırılır — su axıdılması, birləşmələr, hermetikləşdirmə.

• Hopdurmadan əvvəl turşu ilə təmizləmə. Mərmər, əhəngdaşı və travertin üçün turşu səthi dağıdır; karbonatlı süxurlar üçün icazə verilmiş vasitələr lazımdır.

• Sınaqsız. Bəzi tərkiblər çaları dəyişir; nümunəsiz fasadda başqa rəng almaq riski var.

Fasadlarda TECHNOFORMA şüşə liflə armaturlanmış beton (GFRC) və təbii daşla işləyir, quraşdırmanı isə öz montaj strukturu aparır. Daşla nümunə — Kislovodskdakı «Dinastiya» klub evi: GFRC və keramoqranitlə birlikdə 700 m² qranit, layihələndirmə və quraşdırma şirkət tərəfindən yerinə yetirilib. Obyektlərdə tətbiq olunmuş hopdurmalar barədə ayrıca məlumat saytda dərc edilmir, ona görə burada konkret tərkib markalarını göstərmirik — onlar süxura və layihəyə görə seçilir.

Digər obyektlər — TECHNOFORMA layihələri bölməsində. Daşda artıq ağ ərp yaranıbsa, səbəblərin təhlili — Daş və betonda duz çıxıntıları: səbəbləri və təmizlənməsi məqaləsində.