İnteryerdə oniks: işıqlandırma və tətbiq

Oniks yarımşəffaf dekorativ daşdır; ticarətdə bu adla ilk növbədə mərmər oniksi — mineral bulaqların çöküntülərindən əmələ gəlmiş kalsit və ya araqonitin laylı növü nəzərdə tutulur. Onun əsas xüsusiyyəti işıq keçirmə qabiliyyətidir: arxadan işıqlandırıldıqda oniks plitəsi içəridən parlayır, bal, yaşıl, ağ, çəhrayı və kəhrəba tonlarında zolaqlı naxışı üzə çıxarır.

Seçimin əsas meyarı təyinatdır: oniks interyer daşıdır. O yumşaq, kövrəkdir və turşulara həssasdır, buna görə divarlarda, bar piştaxtalarında, panolarda, vanna otaqlarında yerindədir, lakin açıq havada və intensiv aşınma zonalarında deyil.

Oniksi interyer dizaynerləri, otellərin, restoranların, premium yaşayış və ictimai məkanların memarları seçir. Digər süxurlar haqqında — Fasad və interyer üçün təbii daş bölməsində.

Mərmər oniksi mağaralarda və isti bulaqların yanında kalsium karbonatın sudan yavaş-yavaş çökməsi ilə formalaşır. Buna görə daş üçün laylı, zolaqlı tekstura xarakterikdir: hər zolaq rəngi verən öz qarışıqları olan ayrıca çöküntü layıdır. Dəmir oksidləri daşı bal, narıncı və qırmızımtıl tonlara, mis və xrom birləşmələri isə yaşıl tonlara boyayır.

Mərmər oniksini zərgərlik əlavələri hazırlanan oniks minerali — xalsedonun (kvarsın) bir növü ilə qarışdırmamaq vacibdir. Xalsedon oniksi daha bərkdir, lakin bəzək işlərində nadir hallarda istifadə olunur; üzlük plitələri karbonat oniksidir.

Dəqiq xüsusiyyətlər yataqdan asılıdır; oniksin hər slebi üçün vizual seçim vacibdir.

İşıq keçirməsi oniksin seçilmə səbəbidir. İşıq keçirmə bir neçə amildən asılıdır:

• Qalınlıq. Arxadan işıqlandırma üçün plitələr adətən təxminən 15–20 mm qalınlığında kəsilir; daha nazik — daha çox işıq, lakin kövrəklik yüksəkdir, buna görə nazik plitələr armaturlanır.

• Layların rəngi və sıxlığı. Açıq bal və ağ növlər tünd yaşıl və qəhvəyi növlərdən daha çox işıq keçirir.

• Səthin emalı. Hər iki tərəfin cilalanması işıq keçirməni və dərinliyi gücləndirir.

• İşıqlandırmanın növü. «İsti nöqtələr» olmadan bərabər işıqlandırmanı LED panellər və ya səpələyici arxasında LED lent verir. Mənbədən daşa qədər məsafə ayrı-ayrı diodlar görünməyəcək şəkildə seçilir.

İşıqlandırmanı necə qurmalı. Daş işıq qutusunun qarşısında boşluqla quraşdırılır. Divarlar və piştaxtalar üçün işıq mənbəyi işıq əks etdirən materialla üzlənmiş nişə qoyulur. LED-lər daşı demək olar ki, qızdırmır, isti rəng temperaturu bal tonlarını, neytral isə ağ və yaşıl tonları vurğulayır. Xidmət üçün işıqlandırıcılara giriş mütləqdir: çıxarılan panel və ya yoxlama lyuku.

İri işıqlı səthlər üçün kompozit panellərdən istifadə olunur: şəffaf şüşəyə və ya polikarbonata yapışdırılmış nazik oniks layı. Onlar daha yüngül və möhkəmdir, eyni zamanda parıltı effektini saxlayır.

Oniks interyerdə harada yerindədir:

• Hollarda, otel lobbilərində, restoranlarda aksent divarlar — işıqlandırma ilə və ya onsuz.

• Bar piştaxtaları və resepşnlar — piştaxtanın işıqlı ön hissəsi.

• Vanna otaqları — divarlar, tezgahlar, panolar; hopdurma ilə qorunma və ehtiyatlı qulluq şərti ilə.

• Sütunlar və arakəsmələr — daxili işıqlandırma ilə.

• Az yüklənən zonalar üçün kamin portalları, dekorativ panolar, tezgahlar.

• İşıqlandırıcılar və xırda elementlər: bralar, torşerlər, mebelə əlavələr.

Oniks harada yerində deyil: fasadlarda və açıq məkanlarda (şaxtadan, yağıntılardan və ultrabənövşəyi şüalardan qorxur — bəzi növlər solur); intensiv hərəkətli döşəmədə; turşuların və zərbələrin qaçılmaz olduğu mətbəx tezgahlarında.

Oniksin montajı bütün mərhələlərdə diqqət tələb edir.

1. Düzülüş sxemi. Oniks slebləri naxışa görə unikaldır. Kəsilməzdən əvvəl onlar fotoşəkilə çəkilir və naxış davam etsin deyə divarın açılışı üzrə — «kitab» və ya ardıcıl düzülüş hazırlanır.

2. Armaturlama. Kövrək plitələr arxa tərəfdən epoksid qatranı üzərində şüşə tor ilə gücləndirilir və ya şüşə əsaslı kompozitlərdən istifadə olunur. İşıqlandırma üçün əsas şəffaf olmalıdır.

3. Yapışqan. Yalnız təbii daş üçün ağ və ya şəffaf yapışqanlar: boz sement yapışqanı görünür və rəngi korlayır, məhluldakı nəm isə ləkə verə bilər.

4. İşıqlı panellərin bərkidilməsi. Mexaniki, işıq qutusuna qədər boşluqla karkas üzərinə, işığa xidmət üçün panelin sökülməsi imkanı ilə.

5. Tikişlər. Minimal, şəffaf və ya daşın rənginə uyğun tonlanmış tərkiblə doldurulmuş.

TECHNOFORMA-da təbii daşın layihələndirilməsini, düzülüş sxemini, 3D-vizuallaşdırmanı, ölçmələri və montajını öz mütəxəssisləri yerinə yetirir; lazım olduqda şirkət müəllif nəzarəti aparır.

Oniksə qulluq qaydaları mərmərə qulluqla üst-üstə düşür, lakin daha sərtdir:

• montajdan sonra — ləkələrdən qoruyan və işıq keçirməni azaltmayan təbii daş üçün hopdurucu;

• yumşaq parça və pH-neytral vasitələrlə yuma; heç bir turşu, xlorlu və abraziv tərkib olmamalıdır;

• tezgahlara tökülmüş içkiləri, kosmetikanı və suyu dərhal silmək;

• nazik elementlərin üzərinə isti və ağır əşyalar qoymamaq;

• cızıqları və parıltının itməsini peşəkar yenidən cilalama aradan qaldırır.

Düzgün qulluqla oniks interyerdə görünüşünü uzun illər saxlayır. Problemlərin ən çox rast gəlinən səbəbi təbii daş üçün nəzərdə tutulmamış məişət kimyasıdır.

İşıqlandırılmış panellər üçün qulluğa işığa xidmət də daxildir: bir neçə ildən bir LED-lər və qida blokları yoxlanılır, səpələyici tozdan təmizlənir. Buna görə hələ layihə mərhələsində daşı sökmədən və ya çıxarılan panellərlə işıq qutusuna giriş nəzərdə tutulur.

TECHNOFORMA-nın həyata keçirdiyi obyektlər ilk növbədə fasadlardır, buna görə TECHNOFORMA layihələri bölməsində interyerdə oniks üzlüyü nümunələri yoxdur. Oniks qranit, bazalt, dolomit, əhəngdaşı, mərmər, qumdaşı, balıqqulağı daşı və travertinlə yanaşı şirkətin təbii daş çeşidinə daxildir. Şirkət Hindistan, Türkiyə, Çin və İrandan olan daşla işləyir və onu bütün dünyadan sifarişlə tədarük edir, həmçinin layihələndirmə, 3D-vizuallaşdırma, düzülüş sxemi, ölçmə, montaj və müəllif nəzarətini yerinə yetirir.

Bir neçə vəzifə — fasad və interyer — üçün daş seçirsinizsə, «Fasad üçün daş süxurlarının müqayisəsi: xüsusiyyətlər cədvəli» icmalı faydalı olacaq.