Təbii daşdan havalandırılan fasad

Təbii daşdan havalandırılan fasad asma sistemdir: daş plitələr metal alt sistemə klammerlər və ya ankerlərlə bərkidilir, üzlük ilə istilik izolyasiyası arasında isə hava boşluğu qalır. Daş divara yapışdırılmır, buna görə onun rütubətindən və deformasiyalarından asılı deyil, divar konstruksiyası isə xaricdəki istilik izolyasiyası ilə işləyir.

Seçimin əsas meyarı konkret bərkitmə düyünü üçün daşın cinsi və plitənin qalınlığıdır: interyerdə gözəl görünən hər daş küləyə, şaxtaya və kənarına düşən nöqtəvi yüklərə tab gətirmir. Bu həll uzun həyat dövrü olan binalar üçün seçilir — premium sinif yaşayış evləri, həqiqi daş fakturasının vacib olduğu ictimai və ofis binaları.

Havalandırılan asma fasadın ümumi məntiqi Havalandırılan asma fasadlar bölməsində izah edilib.

Asma fasad üçün su hopdurması aşağı, əyilməyə kifayət qədər möhkəm və şaxtaya davamlılığı təsdiqlənmiş daş lazımdır. Bu göstəricilər təkcə cinslər arasında deyil, eyni cinsin müxtəlif yataqları arasında da fərqlənir, buna görə dəqiq qiymətlər konkret partiyanın sınaq protokolundan götürülür.

TECHNOFORMA bütün bu cinslərlə işləyir: daş Hindistan, Türkiyə, Çin və İrandan idxal olunur, bu ölkələr üzrə anbar var, sifarişlə dünyanın istənilən yerindən tədarük mümkündür. Ayrıca olaraq şirkətin Dağıstan daşları ilə böyük təcrübəsi var. Avadanlıq həm yumşaq (qumdaşı, balıqqulağı daşı, dolomit, əhəngdaşı), həm də bərk cinsləri emal edir. Oniks asma fasadlarda adətən istifadə olunmur — onun yeri interyerdə və işıqlandırılan elementlərdədir.

Plitənin qalınlığı alt sistemin daşımalı olduğu kütlə ilə bərkitmə yerində daşın möhkəmliyi arasında kompromisdir. Klammer və ya anker plitəni lokal yükləyir və zəif cinsdən nazik plitə yivin yanında qopa bilər.

• Bərk cinslər (qranit, bazalt) — havalandırılan asma fasad üçün adətən 20–30 mm-dən başlayan plitələr tətbiq olunur; hündürlükdə, artırılmış külək yükü zonalarında və iri formatlarda qalınlıq hesablama ilə artırılır.

• Mərmər, sıx əhəngdaşı, travertin — bir qayda olaraq eyni formatda qranitdən qalındır, çünki əyilməyə möhkəmlikləri aşağıdır.

• Yumşaq məsaməli cinslər — daha da qalın, bəzən 40–50 mm və daha çox; çox vaxt plitənin formatı kiçildilir.

Göstərilən rəqəmlər norma deyil, sahə üzrə istinad qiymətləridir. Qalınlıq konkret partiyanın əyilməyə möhkəmliyi, plitənin ölçüləri, külək yükü və bərkitmə sxemi üzrə hesablama ilə təyin edilir. Format nə qədər böyükdürsə, plitə bir o qədər qalın və kvadrat metrin kütləsi bir o qədər yüksəkdir — deməli, kronşteynlər daha güclü, ankerlərin addımı isə daha sıx olur.

Daşlı havalandırılan fasadların bərkitmə sistemi görünən və gizli olur. Seçim memarlıq ideyasından, plitənin qalınlığından və cinsdən asılıdır.

• Klammerlər. Paslanmayan poladdan lövhəli və ya ştiftli metal tutucular, plitənin kənarındakı kəsiyə və ya dəliyə daxil olur. Hər plitə aşağı klammerlərə söykənir və yuxarı klammerlərlə fiksasiya olunur. Daşın rəngində hazırlanmayıbsa, klammerin ayaqcıqları tikişdə görünür.

• Ankerlərlə gizli bərkitmə. Plitənin arxa tərəfində alt kəsikli dəliklər qazılır, onlara genişlənən ankerlər qoyulur və alt sistemin üfüqi profillərinə birləşdirilir. Üz səthi təmiz qalır, lakin daşın qalınlığına və keyfiyyətinə tələblər daha yüksəkdir.

• Ştiftli bərkitmə. Uc dəliklərində paslanmayan poladdan ştiftlər — ayrı-ayrı elementlər və qeyri-standart düyünlər üçün tətbiq olunur.

Havalandırılan fasadların bərkitmə bucaqlığı — daşıyıcı və ya dayaq kronşteyni — yükü bələdçilərdən divara ötürür. Daş üçün daşıma qabiliyyəti yoxlanılmış gücləndirilmiş kronşteynlər istifadə olunur. Ayrıca yoxlanılır ki, klammer daşa iti kənarlı metal ilə toxunmasın: aralarına araqatlar qoyulur, əks halda plitənin kənarında qopmalar yaranır.

Daşın fasada bərkidilməsi kəsiklərin və dəliklərin dəqiq həndəsəsini tələb edir: bu emal meşələrdə bolqarka ilə deyil, zavodda və ya xüsusi avadanlıqda aparılır.

Daş üçün alt sistem asma sistemlər arasında ən yüklənmişlərdəndir. Üzlüyün öz çəkisi yüksəkdir, buna görə hesablama şaquli yükə və külək təzyiqinə görə aparılır, ankerlərin daşıma qabiliyyəti isə obyektdə sınaqlarla yoxlanılır.

• Material. Ağır plitələr üçün daha çox sinklənmiş və ya paslanmayan polad tətbiq olunur; alüminium — daşıma qabiliyyəti hesablama ilə təsdiqləndikdə.

• Kronşteynlər. Çəkini qəbul edən daşıyıcı və küləyə işləyən dayaq kronşteynlərinə bölünür. Daşıyıcıları imkan daxilində örtüklərə və monolitə bərkidirlər.

• Bələdçilər. Klammerlər və ya anker bərkitməsi üçün üfüqi profillərlə şaquli bələdçilər. Metalın temperatur uzanması plitələrə ötürülməsin deyə bələdçilərdə sürüşən düyünlər olur.

• İstilik izolyasiyası və membran. Mineral yun plitələr, yanmayan küləkdən qoruma, layihə üzrə havalandırma boşluğu.

TECHNOFORMA alt sistemi və istilik izolyasiyasını öz montaj strukturu ilə yerinə yetirir və daşın yerləşdirilməsini özü layihələndirir: ölçmələri öz ölçüçüləri aparır, yerləşdirmə və 3D vizuallaşdırmanı — layihə şöbəsi, montaj zamanı isə müəllif nəzarəti həyata keçirilir.

Daş havalandırılan fasadın əsas riskləri cinsin özü ilə deyil, daş, düyün və yük arasındakı uyğunsuzluqla bağlıdır.

• Bərkitmə yerində qopma. Nazik plitə, zəif cins və ya düzgün olmayan kəsik. Yalnız plitənin dəyişdirilməsi ilə aradan qaldırılır, buna görə qalınlığı və bərkitmə növünü əvvəlcədən hesablama ilə təsdiqləmək daha yaxşıdır.

• Duz çıxıntıları və tündləşmə. Məsaməli cinslər suyu hopdurur; məhluldan və ya daşın özündən duzlar səthə çıxır. Hidrofobizasiya və açıq tikişlərlə qorunur.

• Rəng fərqi. Müxtəlif blok və partiyalardan olan daş rəngə görə fərqlənir. Plitələrin nömrələndiyi yerləşdirmə sxemi və eyni partiyadan ehtiyat lazımdır.

• Korroziya və metalların təması. Klammerlər və ankerlər — yalnız paslanmayan poladdan; müxtəlif metalların təması — izolyasiyaedici araqatlar vasitəsilə.

• Kütlənin düzgün qiymətləndirilməməsi. Yüngül üzlük üçün hesablanmış kronşteynlər daş üçün yaramır. Konkret əsasda ankerlərin qoparılmaya sınağı olmadan alt sistem layihəsi fərziyyə olaraq qalır.

• Şaxtadan dağılma. Partiyanın su hopdurması və şaxtaya davamlılığı yoxlanılmayıbsa, ilk qışlar bunu çatlar və qabıqlanma ilə göstərəcək.

TECHNOFORMA layihələri arasında ən göstəricisi Kislovodskdakı «Dinastiya» klub evidir: 9 mərtəbə, 1 korpus. Fasadlarda 6 000 m² GFRC, 700 m² keramoqranit və 700 m² qranit birləşir; şirkət 2024–2025-ci illərdə layihələndirmə və montajı yerinə yetirib. Obyekt təbii daşın bir asma sistemdə digər üzlüklərlə necə işlədiyini göstərir: qranit — həqiqi daşın möhkəmliyi və fakturası lazım olan yerdə, GFRC — plastik memarlıq elementləri üçün.

Büdcə və ya üzlüyün kütləsi bütün sahədə daşdan istifadəyə imkan vermirsə, «Keramoqranitdən havalandırılan fasad» təhlilinə baxın — keramoqranit eyni binalarda çox vaxt daşı tamamlayır.